program - forum - linki - kontakt - partnerzy -english

shahram entekhabi

It's Been a Long Way, Baby...

16 XI - 31 XII 2006

Wystawa Shahrama Enthekabi to precyzyjnie skomponowana opowieść o obcości i poszukiwaniu samego siebie pod warstwami różnych wcieleń i masek. Te maski nakłada nie tylko sam bohater, ale i wszyscy inni ludzie, po prostu - my. Wystawę otwiera ligthbox, będący rodzajem świetlnego drogowskazu, który pokazuje wejście. Napis na nim głosi "Home" - dom. "Dom" ten zaczyna się jednak nie otworem drzwiowym, tylko ścianą, na której zostało zawieszone lustro. Tak więc każdy, kto chce zobaczyć wystawę, musi najpierw skonfrontować się ze swoim odbiciem. To stanięcie twarzą w twarz z własnym alter ego jest utrudnione, gdyż lustro zostało rzęsiście oświetlone. Można z tego wysnuć interpretacje dotyczące faktów psychologicznych: nie widzimy bowiem wyraźnie własnego wcielenia na zewnątrz, tak jak widzą je inni ludzie, nasza samoświadomość jest w jakiś sposób niewyraźna, ale ego pozostaje zawsze w centrum uwagi, co zresztą wzmaga ową niewyraźność naszej sylwetki.

To, co miało być na wystawie drzwiami, stało się jakby fałszywą "projekcją" filmową, niereżyserowaną przez artystę, pokazującą jeszcze jedno wcielenie, jeden więcej kostium do przywdziania. Kolejną wersję osobowości, jaką nakłada na nas życie.

Główna część wystawy rozgrywa się w ciemnej czeluści, prefigurującej - można powiedzieć - przepaście nieświadomego, z których wyłaniają się nagle zmaterializowane męskie postacie. Wyłaniają się jeden po drugim, ale nigdy razem, by za moment zniknąć, ustąpić pola kolejnemu mężczyźnie. A mężczyzna jest zawsze ten sam. Nosi on celowo stroje skromne i nawiązujące do typowych postaci emigranckich, spotykanych na ulicach miast zachodniej Europy. Mamy tu więc postać Muzułmanina (Araba?), dalej postać przybysza z Bałkanów i Latynosa. Każdy z nich należy do co najmniej marginalizowanej, a często lekceważonej przez "Europejczyków z dziada pradziada", bo stojącej nisko w drabinie społecznej, grupy etnicznej. Nie uczestniczą oni w głównym nurcie życia, nie są kimś ważnym. Ich stroje są niemodne, biedne, ich czynności to z reguły spędzanie czasu na nic-nie-robieniu. W jednym z filmów mężczyzna ten, noszący tutaj skromny, trochę przykusy garniturek, pojawia się w emigranckich dzielnicach Berlina, jakby poszukując własnego miejsca, goni go taki sam mężczyzna, jego sobowtór. W innym jeszcze ta sama osoba występuje w mundurze, jako bojownik czy partyzant, nowoczesne wcielenie Che Guevary. Ten ostatni film najtrafniej pokazuje złożony stosunek ludzi Zachodu do przybyszów spoza ich świata: fascynację i poczucie zagrożenia. Partyzant emanuje męskim seksapilem, jednocześnie jednak szyderczo się śmieje wykonując gest autodestrukcji. Jest obcym i spełnia oczekiwania, jakie ludzie mają wobec obcych - zapowiada samounicestwienie, stanowi spełnienie ich fantazmatu związanego ze strachem.

Miguel, Mladen, bohater Islamic Star z filmów Entekhabiego są znakami, figurami, które wyłaniają się z mroków irracjonalności. Wydają się być potencjalnościami, możliwymi do przybrania życiami. Taką interpretację wzmacnia fakt, że sam artysta wcielił się we wszystkie postacie. Zdaje się mówić, że ciężar tożsamości potrafi być za duży, że tożsamość, choć można ją do jakiegoś stopnia tworzyć, najczęściej bywa narzucana. Każda jednostka ludzka jest przecież wielokrotnie etykietowana, reprezentuje różne skupiska ludzkie, grupy. Problem ten ze szczególną ostrością widać wśród emigrantów.

Sam Entekhabi, chociaż zapewne mu się to nie podoba, jest postrzegany jako "irański" artysta, jako "typowy" przedstawiciel artystów z Bliskiego Wschodu, mówiący w swojej sztuce o własnym doświadczeniu i statusie. Entekhabi te przekonania i oczekiwania wobec siebie doskonale zna - i je spełnia, doprowadzając je tym samym do swoistej ich dekonstrukcji, ujawnia napięcia podminowujące sztukę tworzoną na styku różnych kultur.

Shahram Entekhabi posługuje się językiem zglobalizowanego świata. Jego sztuka jest prosta, wręcz lakoniczna. Artysta pochodzi z innej niż zachodnia kultury, i chociaż sam jest wielojęzyczny, to w sztuce posługuje się językiem wyuczonym. Możliwe, że język ten jest rodzajem wizualnego esperanto, jakąś wersją basic - użytą po to, by umożliwić jej zrozumienie maksymalnie dużej grupie ludzi, pochodzących z różnych kręgów kulturowych.

Magdalena Ujma

wsparcie wystawy:

patroni medialni wystawy:

Gazeta Wyborcza, TVP 3 Kraków, Onet.pl, Cracow-life.com, Le Monde diplomatique, Tygodnik Powszechny, Radio TOK FM, OBIEG, TVP KULTURA, Biuletyn Fotograficzny, Fotopolis.pl

^ Shahram Entekhabi, seria Migrants, Islamic Star, klatka wideo, 2005

^ Shahram Entekhabi, seria Migrants, Mehmet, klatka wideo, 2005

^ Shahram Entekhabi, seria Migrants, Miguel, klatka wideo, 2005

^ Shahram Entekhabi, seria Migrants, Mladen, klatka wideo, 2005

^ Shahram Entekhabi, wystawa It's Been a Long Way, Baby, 2006; fot. M. Gardulski

^ Shahram Entekhabi, wystawa It's Been a Long Way, Baby, 2006; fot. M. Gardulski

^ Shahram Entekhabi, wystawa It's Been a Long Way, Baby, 2006; fot. M. Gardulski

^ Shahram Entekhabi, wystawa It's Been a Long Way, Baby, 2006; fot. M. Gardulski

wydarzenia towarzyszące:

Transkulturalizm: szansa czy zagrożenie dla odmienności

17 XI 2006

Spotkanie otwierające cykl Transkultura więcej

Home

18 XI 2006

nieformalna architektura, performance i akcja w przestrzeni publicznej więcej

Nowości prasowe

19 I 2007

wybrane artykuły poruszające tematykę transkulturowości więcej

Wojtek Doroszuk/ Reisefieber

25 I 2007

nowa wystawa w ramach projektu Transkultura więcej

^ do góry

16 XI - 31 XII 2006
shahram entekhabi
It's Been a Long Way, Baby...

23 III - 22 IV 2007
wael shawky
Droga czterdziestu dni. Kultura wody - kultura suszy

27 IV - 03 VI 2007
olaf breuning
Woman and Dead

06 VII - 02 IX 2007
jesper alvaer, isabela grosseova
Figure and Ground

07 IX - 21 X 2007
adrian paci
Miejsca pomiędzy

13 XII - 27 I 2008
loulou cherinet
Verbatim

Transkulturalizm: szansa czy zagrożenie dla odmienności

Spotkanie otwierające cykl Transkultura czytaj

Home

nieformalna architektura, performance i akcja w przestrzeni publicznej czytaj

Nowości prasowe

wybrane artykuły poruszające tematykę transkulturowości czytaj

Wojtek Doroszuk/ Reisefieber

nowa wystawa w ramach projektu Transkultura czytaj

copyright 2006 bunkier sztuki | design: nowy projekt | software: silvercube